Jeśli otwartość jest nie tylko Twoją cechą charakteru, ale chcesz także inspirować ludzi i pomagać innym, wierzysz, że kultura, nauka i edukacja są podstawowymi czynnikami rozwoju naszego kraju, to…

Koalicja Otwartej Edukacji (KOED) zaprasza aktywnych działaczy nauki, kultury, edukacji, sektora pozarządowego na szkolenie dla przyszłych animatorów otwartej edukacji. Poszukuje osób, które chcą szerzyć i wdrażać w projektach oraz organizacjach wiedzę o wolnych i otwartych zasobach edukacyjnych. KOED oferuje kompleksowe szkolenia oraz stałe wsparcie dla budowania sieci animatorów, która jest niezbędna, by idee otwartości docierały do każdego zainteresowanego w Polsce. Od przyszłych animatorów oczekujemy podejmowania aktywności w celu dalszego promowania i popularyzacji wiedzy o otwrtej edukacji.

Program szkoleń obejmie wykłady i warsztaty z zakresu: Świat współczesnej informacji i mediów, Domena publiczna, Prawo autorskie i wolne licencjonowanie, Open Access, Wolne i otwarte oprogramowanie, Otwarta kultura, Otwarte zasoby edukacyjne w Internecie oraz Nowe technologie. W ramach szkolenia przyszli animatorzy będą również mogli pracować nad pomysłami własnych „otwartych projektów”.

Przyszłego trenera powinny cechować:
1. aktywność i zapał do pracy społecznej;
2. zainteresowanie ideą otwartości;
3. znajomość zagadnień związanych z profilem działania KOED;
4. znajomość podstaw prawa autorskiego;
5. biegłość w obsłudze komputera;
6. umiejętność wyszukiwania informacji w Internecie;
7. znajomość języka angielskiego (wszystkie warsztaty będą prowadzone w języku polskim, konieczna jest możliwość korzystania z materiałów angielskojęzycznych).

Czas i miejsce szkolenia: 11-13 czerwca 2010 roku, Góra Kalwaria koło Warszawy.

Organizatorzy pokrywają koszty szkolenia, zakwaterowania i wyżywienia, w miarę możliwości także koszty podróży.
Zachęcamy wszystkich, którym bliska jest idea nowoczesnej, otwartej edukacji, nauki czy kultury, by zostali trenerami KOED i w ramach Koalicji pomagali promować i budować otwarte zasoby edukacyjne dla Polski. Zachęcamy, by stali się członkami wielkiej wspólnoty międzynarodowej działającej na rzecz open access, open culture, open educational resourses, open source czy open scholarschip.

Formularz zgłoszeniowy (do pobrania tutaj w formacie Open Document oraz Microsoft Document) należy wypełnić i przesłać na adres: kamilsliwowski at gmail.com (w temacie „Szkolenie KOED”) do 21 maja.

Informacja o przyjęciu na szkolenie i szczegółowe informacje zostaną przesłane uczestnikom po zakończeniu rekrutacji.

Dziękujemy wszystkim osobom biorącym udział w projekcie. Udało nam się przeprowadzić szkolenia z remiksów w dwóch partnerskich szkołach: I Liceum Ogólnokształcące w Łosicach oraz Zespół Szkół im. Stanisława Staszica w Gąbinie. Partnerom serdecznie dziękujemy. Na stronie projektu pojawił się również nowy dział Scenariusze lekcji, który sukcesywnie będziemy wzbogacać pomysłami na to jak przeprowadzić multimedialne zajęcia z języka polskiego. Już niebawem będziecie mieli również okazję odsłuchać audiobooki, które nagrał dla nas Jan Peszek. Zaglądajcie na stronę projektu aby posłuchać audiobooków oraz zwycięskich remiksów!

CBN Polona jest również współtwórcą bardzo popularnej wśród uczniów szkół podstawowych i średnich kolekcji Wolne Lektury, prezentującej interesująco kanon lektur szkolnych pozostających w domenie publicznej. Wszystkim kolekcjom towarzyszą przystępnie napisane i bogato ilustrowane opracowania, zawierające linki do najciekawszych zeskanowanych dzieł.

W tekście nie wspomniano niestety o Fundacji Nowoczesna Polska, której zespół redaktorów, informatyków i wolontariuszy tworzy bibliotekę od 2007 roku, ale i tak jest nam miło.

Natomiast w piątek 26 marca o 16.30 odbędzie się blisko godzinny panel “Prawo do wiedzy” organizowany przez Koalicję Otwartej Edukacji (szczegółowy opis panelu tutaj), w którym wezmą udział Anna Wotlińska (Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego), Jarosław Lipszyc (Fundacja Nowoczesna Polska), Jacek Zadrożny (Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego) i Alek Tarkowski (ICM/UW).

Prawo do wiedzy jest prawem podstawowym gwarantowanym wieloma dokumentami. “Każdy człowiek ma prawo do swobodnego uczestniczenia w życiu kulturalnym społeczeństwa, do korzystania ze sztuki, do uczestniczenia w postępie nauki i korzystania z jego dobrodziejstw” – mówi Powszechna Deklaracja Praw Człowieka. Nie inaczej stanowi polska Konstytucja: “Każdemu zapewnia się wolność twórczości artystycznej, badań naukowych oraz ogłaszania ich wyników, wolność nauczania, a także wolność korzystania z dóbr kultury”.

Nad znaczeniem tych praw rzadko kiedy się zastanawiamy. Obrońcy praw człowieka zajmują się zazwyczaj innymi tematami, w publicznym dyskursie prawa te się w zasadzie nie pojawiają, w szczególności zaś nie pojawia się refleksja na temat konsekwencji wynikających z czynnego egzekwowania tych praw.

W czasach społeczeństwa informacyjnego prawa te nabierają szczególnego znaczenia, gdyż dzięki łatwemu i taniemu dostępowi do mediów każdy obywatel może w praktyce te prawa realizować nie tylko w przestrzeni prywatnej, ale również – rzecz bez precedensu w historii cywilizacji – w sferze publicznej.

Panel organizowany przez Koalicję Otwartej Edukacji ma służyć nie tylko wspólnemu zastanowieniu się nad istotą tych praw, ale również zarysowaniu adekwatnego zestawu dobrych praktyk działalności organizacji pozarządowych i publicznych w sferze kultury, nauki i edukacji.

W najnowszym wydaniu magazynu dyrektora szkoły “SEDNO” można przeczytać wywiad z prezesem Fundacji Nowoczesna Polska. Jarosław Lipszyc opowiada o wykorzystywaniu nowoczesnych technologii w szkołach, edukacji medialnej, domenie publicznej  oraz wszystkich prowadzonych aktualnie przez nas projektach. Wywiad zatytułowany “Internet i literatura” został opublikowany w dziale “Kształcenie i wychowanie”.

Magazyn, przedstawiane są tematy z zakresu zarządzania oświatą, wydawany jest przez Edupress i adresowane przede wszystkim dyrektorów szkół.

Cieszymy się ogromnie! W tym tygodniu to już druga informacja w mediach  na temat internetowej biblioteki szkolnej wolnelektury.pl.

Zwycięskie prace zostaną zamieszczone na stronach biblioteki Wolne Lektury, a także w plikach dystrybuowanych wraz z czytnikami e-booków, na płytach CD, w bibliotekach internetowych.

Wolne Lektury to niekomercyjna inicjatywa Fundacji Nowoczesna Polska. Wszystkie książki dostępne są za darmo. Nad ich opracowaniem pracuje zespół kilkudziesięciu wolontariuszy.

Przy ocenie projektów okładek będzie brana pod uwagę oryginalność pomysłu, związek projektu z treścią utworu i nowe spojrzenie na lekturę, spójny układ typograficzny. Okładka musi zawierać logo projektu Wolne Lektury (pobierz). Prace prosimy wysyłać jako grafikę wektorową (w formacie SVG) lub grafikę bitmapową (PNG lub TIFF, 300 dpi) w dwóch wersjach: jako okładka płyty CD (120×120mm) oraz A4 (210×297mm). Prace będą oceniane przez zespół redakcyjny Wolnych Lektur.

Warunkiem udziału w konkursie jest zgoda na nieodpłatne przekazanie, w przypadku zwycięstwa, praw autorskich do projektu na rzecz Fundacji Nowoczesna Polska. Fundacja zastrzega sobie prawo niewykorzystania żadnego ze zgłoszonych projektów. Udział w konkursie ma charakter honorowy – autorzy prac nie otrzymują honorarium. Prace muszą być oryginalne. Jeśli w pracy wykorzystywane jest zdjęcie lub grafika, muszą one być udostępnione na wolnej licencji CC BY lub CC BY-SA (grafiki takie dostępne są m.in. na stronach Wikimedia Commons i FlickR).

Prace konkursowe i pytania prosimy przesyłać na adres:

okladka@nowoczesnapolska.org.pl

w terminie do 31 marca 2010 r.

Szkolna biblioteka internetowa Wolne Lektury to ponad 1000 opublikowanych utworów z list lektur MEN. Są to teksty, dla których ochrona prawnoautorska wygasła. To oznacza, że wszyscy mamy do nich prawo – możemy je  legalnie  i całkowicie bezpłatnie ściągać na dysk, drukować i dzielić się nimi. Teksty na stronie wolnelektury.pl udostępnione są w kilku formatach: HTML, TXT, PDF, MP3, a niedługo także EPUB.

Konkurs na projekt okładek jest pierwszym etapem uzupełniania zasobów biblioteki o inne, niż literackie teksty kultury. W najbliższych miesiącach zasoby biblioteki będą wzbogacane o materiały muzyczne i graficzne, dzięki czemu biblioteka Wolne Lektury stanie się ważnym źródłem zasobów edukacyjnych złożonych z różnorodnych materiałów przydatnych na lekcjach języka polskiego.

Liczymy na pomysłowość młodych twórców i na wizualizację swoich sympatii literackich! Z góry dziękujemy za wszystkie nadesłane prace!

Marta Chowaniec: Uczeń przychodzi na lekcję języka polskiego i oznajmia nauczycielce, że nie przeczytał lektury, bo jej nie znalazł w bibliotece. Nauczycielka odpowiada, że to nie jest żadne wytłumaczenie, bo działają Wolne Lektury.

Jarosław Lipszyc: Na www.wolnelektury.pl zgromadziliśmy ponad 1000 lektur szkolnych, które są dostępne w dzień i w nocy. Te zasoby z tygodnia na tydzień się powiększają. Są to teksty z tzw. domeny publicznej, czyli utwory autorów zmarłych przed siedemdziesięciu laty. Zorientowaliśmy się, że nie istnieje biblioteka internetowa, która byłaby przygotowana na dosyć specyficzne potrzeby uczniów i nauczycieli. Biblioteki uniwersyteckie oparte na Federacji Bibliotek Cyfrowych czy Polska Biblioteka Internetowa udostępniają albo skany książek albo sam tekst bez żadnych narzędzi ułatwiających uczniowi pracę z tekstem.

Jakie są to narzędzia?

Niektóre z nich są na pozór dość proste, choć stworzenie ich nie było banalne. Możliwe jest na przykład tworzenie przypisu bibliograficznego do każdego miejsca w tekście. Poza tym każdy tekst ma zaznaczone motywy literackie. Np. klikamy w motyw matka i dostajemy linki do konkretnych miejsc w tekście, cytatów we wszystkich lekturach szkolnych, w których ten motyw występuje. Jesteśmy w stanie też zawęzić ten temat, np. tylko do romantyzmu, epiki lub konkretnego autora. Możemy sprawdzić, kiedy motyw matki pokrywa się z motywem krwi. Możemy sprawdzić, kiedy motyw jabłka pokrywa się z motywem grzechu, a kiedy nie. To ułatwia uczniowi dotarcie do fragmentów tekstów, z którymi musi się zmierzyć, a jednocześnie nie jest to portal ze ściągami. Nie zwalniamy ucznia z myślenia, z interpretacji tekstu. Podajemy mu rękę, ale nie wykonamy żadnej pracy za niego.

Skąd taki sposób myślenia o pracy ucznia z tekstem?

Konsultowaliśmy się z nauczycielami i uczniami. Przekonaliśmy się, że potrzeby uczniów i nauczycieli to nie są te same potrzeby. Nauczyciel chce, aby uczeń przeczytał książkę i ją zrozumiał, a uczniowi po prostu zależy, żeby zdać kartkówkę. Stąd bierze się popularność serwisów, które oferują ściągi. To poważny problem w pracy nauczyciela. Uczniowie, którzy są przeciążeni nauką, korzystają z nich. W ten sposób poznają literaturę w oderwaniu od tekstu literackiego, dlatego ich wiedza jest bardzo płytka. Każde narzędzie, które pozwala przyciągnąć uczniów do tekstu oryginalnego, jest bardzo cenne. Nie udostępniamy opracowań, tylko oryginalne teksty literackie. Na podstawie statystyk wiemy, że odwiedza nas ponad 100 000 osób miesięcznie.

Do jakich lektur najczęściej uczniowie sięgają?

Po pierwsze są to lektury najczęściej omawiane w szkole, np. „Dziady” Adama Mickiewicza. Wysoko w statystykach klasyfikuje się też Jan Kochanowski. W pierwszej dziesiątce, co może wydawać się zaskoczeniem, znajduje się także Czechow. To wynika z tego, że trudno jest znaleźć tego autora w innych bibliotekach. Często otrzymujemy maile: „ a dlaczego tej konkretnej książki nie ma?”, wtedy odpisujemy, że wkrótce będzie albo że wpiszemy na listę lektur, o które będziemy się starać. Ta lista lektur, których nie mamy ,jest jeszcze bardzo długa. Pojawiają się też teksty nowe, np. poeta pokolenia brulionu Miłosz Biedrzycki zgodził się, żebyśmy mogli opublikować kilka jego wierszy.

Na www.wolnelektury.pl znajdują się także materiały dla nauczycieli.

Tak. Zaczęliśmy współpracę z Warszawskim Centrum Innowacji Edukacyjno–Społecznych i Szkoleń nad tworzeniem materiałów dla nauczycieli, np. scenariuszy. Chcemy stać się serwisem, który pomaga wykorzystywać technologię internetową do nauczania języka polskiego. Są to oczywiście scenariusze wymagające aktywnej, twórczej postawy ucznia. Stawiamy go przed jakimś kreatywnym zadaniem do wykonania. Chcemy, żeby uczniowie nie byli tylko „czytaczami”, tylko sami potrafili „coś” stworzyć”, żeby zrozumieli, że nie święci garnki lepią. W dobie społeczeństwa informacyjnego umiejętność tworzenia informacji, a nie tylko jej odczytywania, jest kluczowa. Tutaj rola polonistów jest nie do przecenienia. W zadaniach prosimy również uczniów o to, żeby znaleźli i ocenili jakąś informację. Na razie tych scenariuszy jest tylko kilka, ale intensywnie pracujmy, żeby było ich więcej.

Proszę na przykładzie.

Anna Brodawka opracowała przykłady zadań do opracowania przez zespoły uczniów. Np. Warszawa jako bohater literacki. Uczniowie wyszukują w bibliotece internetowej Wolne Lektury utwory, w których występuje motyw Warszawy http://www.wolnelektury.pl/katalog/warszawa/?page=1. Na podstawie fragmentów tekstów przedstawiają sposób ukazania Warszawy i określają zależność takiej funkcji motywu od epoki literackiej i kierunku literackiego. Wyszukują ilustracje przedstawiające Warszawę z epoki np. na portalu CBN Polona http://www.polona.pl/dlibra/collectiondescription2?dirids=23 i porównują literacki i graficzny obraz miasta. To jedno z takich zadań. Agnieszka Marcinkiewicz natomiast przygotowała tematy wypracowań w oparciu o Wolne Lektury, np. „Życie jako wędrówka. Na podstawie utworów zamieszczonych w internetowej bibliotece Wolne Lektury http://www.wolnelektury.pl/katalog/zycie-jako-wedrowka i znanych ci innych utworów omów funkcję tego motywu i jego znaczenie kulturze”.

Czy rozmawialiście z nauczycielami, którzy korzystają z zasobów Wolnych Lektur, w jaki sposób je wykorzystują?

Te zasoby jeszcze zwykle wykorzystywane są przez nich w tradycyjny sposób. Ważne jest, że posiadamy jakiś konkretny tekst. Sporo nauczycieli wykorzystuje już niektóre lekcje w oparciu i narzędzia, które przygotowaliśmy. Mamy też narzędzie: „Stwórz półkę”, czyli miejsce, gdzie można zgromadzić książki, które będą nas interesowały w najbliższym czasie. Jednym kliknięciem można otworzyć taką półkę i nie trzeba już szukać w spisie lektur. Można też stworzyć link do tej półki i rozesłać go uczniom z komentarzem: „Kochani! Oto lista lektur na najbliższy semestr”. Ciągle te narzędzia udoskonalmy. W tej chwili jeśli ktoś ściąga książkę na pulpit, to w postaci plików w formacie pdf. Pracujemy nad tym, żeby był to jeden plik. Poza tym nauczyciele cenią nasze audiobooki. Jest ich na razie niewiele, ale już nagrywamy kolejne. Z badań, które znamy, wynika, że 20 proc. populacji jest słuchowcami. Poza tym myśleliśmy także o uczniach niepełnosprawnych. Konsultujemy się ze specjalistami, aby te nagrania były dobrze przygotowane dla potrzeb osób niewidzących.

Te audiobooki fundacja chce wykorzystać przy kolejnym programie „Rymy Pętle Rytmy”.

Projekt już „hula”. W tej chwili prowadzimy projekt pilotażowy w dwóch szkołach w województwie mazowieckim – w Łosicach i Gąbinie – w ramach którego uczniowie będą uczyć się tworzenia remiksów poetycko-muzycznych.

Dlaczego w tych szkołach?

Poprosiliśmy o pomoc Mazowieckie Kuratorium Oświaty. Nasz zamiar polegał na dotarciu do szkół raczej z mniejszych miejscowości, które nie mają opinii elitarnych, bo tzw. dobre licea mają szeroką ofertę edukacyjną. To projekt pionierski, chcemy sprawdzić, jak uczniowie i nauczyciele radzą sobie z nowymi technologiami. Poloniści raczej nie są mistrzami w miksowaniu dźwięku. To kompetencja, której w ramach naszych działań będą musieli się nauczyć. Na szczęście to nie jest wiedza tajemna zarezerwowana tylko i wyłącznie dla techników telewizyjnych czy radiowych. Wystarczy kilkugodzinne szkolenie.

W ramach informatyki?

Nie. Szukaliśmy pomysły na wykorzystanie nowych technologii w ramach lekcji polskiego. Chcemy złapać „trzy sroki za jeden ogon”. Po pierwsze budować twórcze kompetencje uczniów. Pokazać, że każdy może zająć się działalnością kulturotwórczą. Za zadanie mają stworzyć remiks słowno-muzyczny, czyli połączenie tekstu i muzyki. Tekst słowny mogą nagrać samodzielnie albo skorzystać z naszych zasobów audiobooków. Muzykę mogą dobrać dobrowolnie w zależności od tego, co lubią: od hip hopu poprzez rock po klasykę.

Ale żeby uczeń wybrał tekst, który będzie mu odpowiadał, musi ich trochę przeczytać…

Uczeń będzie musiał dokonać świadomego wyboru, dlaczego ten tekst lubi a tamtego nie. Trzeba będzie się do danego tekstu odnieść personalnie: odpowiedzieć sobie na pytania, które być może wcześniej się nie zadawało. Jestem polonistą z wykształcenia. Siłą rzeczy mam osobisty i emocjonalny stosunek do wielu dzieł literackich, ale po uczniach o zainteresowaniach matematyczno – przyrodniczych takiej postawy bym się nie spodziewał i jej nie wymagał. Kolejna sprawa – jeśli uczeń już wybierze dany tekst i będzie z nim pracował przez kilka wieczorów miksując go z muzyką, to, być może nie będzie się dało tego słuchać, ale gwarantuję, że on ten tekst zapamięta do końca życia. Myślę, że to bardzo wartościowe. Nie o to nam chodzi, żeby w tym projekcie powstawały wybitne dzieła, choć mam nadzieję, że kilka powstanie, tylko zależy nam, żeby budować taką emocjonalną więź ucznia z tekstem.

Pewnie każdy nauczyciel języka polskiego ma bardziej czy mniej emocjonalny stosunek do każdego utworu, nad którym pracuje z uczniami na lekcji. Ma też program lektur do zrealizowania, a na niego mało czasu. Dlaczego nauczyciele zdecydowali się wziąć udział w takim projekcie?

Z różnych powodów. Myślę, że ten projekt jest rzeczywiście wyzwaniem. Nauczyciele lubią pracować nad nowym projektami. Codziennie przekonujemy się, że te wszystkie złe informacje, które pojawiają się w prasie na temat nauczycieli, to kompletna nieprawda. Angażują się, są kreatywni, pracują nad tym, żeby to co, robią dawało jak najlepsze efekty. Stale szukają nowych pomysłów i ciekawych zadań. Zdają sobie sprawę, że świat się zmienia, dzieciaki się też zmieniają i żeby osiągać swoje cele muszą szukać nowych metod nauczania, sposobów i kruczków, żeby wiedza trafiła do głów.

Jaki jest w takim razie trzeci „ogon sroki” projektu „Rymy Pętle Rytmy”?

Nie jesteśmy w stanie dojechać do każdej szkoły. Zresztą, nie mamy na to przewidzianych funduszy. Chcemy zorganizować ogólnopolski konkurs, do którego chcemy zaprosić wszystkich uczniów i nauczycieli. Na stronie internetowej projektu pojawią się materiały instruktażowe, w jaki sposób tworzyć takie remiksy. Będziemy mieli bardzo atrakcyjne nagrody. Pod koniec marca ogłosimy konkurs oficjalnie.

Pełną relację z konferencji, na której poruszone zostały m. in. tematy otwartego obiegu informacji i najnowszych technologii, można znaleźć na stronach Telewizji Internetowej UMK.

Dostępne jest również wystąpienie Jarosława Lipszyca, współzałożyciela Koalicji Otwartej Edukacji, dotyczące otwartych zasobów edukacyjnych na świecie oraz w Polsce.

Polecamy!